logo-right
logo-middle
logo-left

محصول ناخالص داخلی

در ميان شاخص‌های اقتصاد كلان، محصول ناخالص داخلی از اهميت ویژه ای برخوردار است. زيرا نه تنها به‌عنوان مهمترین شاخص عملكرد اقتصادی در تجزيه و تحلیل ها و ارزیابی ها مورد استفاده قرار می گیرد، بلكه بسياری از ديگر اقلام كلان اقتصاد محصولات جنبی محاسبه و برآورد آن محسوب می گردند.

محصول ناخالص داخلی و ارزش افزوده ناخالص هردو یک مفهوم اقتصادی را بیان می کنند ولی ارزش آنها با یکدیگر متقاوت است و تفاوت آن ها در مالیات و یارانه (یارانه) است. كل ارزش محصولات نهايی توليد شده توسط واحدهای اقتصادی مقيم منطقه در دوره زمانی معين (سالانه يا فصلی) را محصول ناخالص داخلی می نامند. از آنجا که مقادیر ارزش افزوده به قیمت جاری محاسبه شده است، محصول ناخالص داخلی نیز به قیمت های جاری است و تغییرات تورمی از آن کم نشده است.

هريك از محصولات توليد شده در اقتصاد به‌ منظور تبديل به محصول نهايی چندين مرحله را طی می كنند. مثلا نان، به‌عنوان يك محصول نهايی كه مستقيماً به مصرف مي‌رسد، از مراحلی مانند توليد گندم و آرد می گذرد. روشن است كه در محصولات پيچيده صنعتی تعداد مراحل تبديل يا فراوری بيشتر است. به هرحال در برآورد توليد ناخالص داخلی بايد ارزش محصول نهايی (نان) را مورد استفاده قرار داد، زيرا ارزش آرد در آن مستتر است، چنانكه ارزش گندم بطور ضمنی در آرد وجود دارد. اگر ارزش هر يك از اين مراحل را جداگانه در توليد ناخالص داخلی منظور كنيم در واقع ارزش محصولات توليد شده در اقتصاد را بيشتر از ميزان واقعی برآورد كرده‌ايم. به همين دليل در تعريف بالا بر كلمه نهايی تاكيد شده است.