logo-right
logo-middle
logo-left

طرح نیروی کار

از جمله موضوعات اساسی اقتصاد، اشتغال و بیکاری است، به گونه ای که افزایش اشتغال و کاهش بیکاری از اهداف برنامه ریزان و دولت ها است. لذا طرح آمارگیری نیروی کار با هدف برآورد شاخص های نیروی کار به صورت فصلی و سالانه و همچنین تغییرات آن در کشور و استان با روش نمونه گیری چرخشی در فصول مختلف سال اجرا می شود. این طرح اولین بار در سال ۱۳۸۴ آغاز شد و از آن زمان تا کنون در ماه میانی هر فصل اجرا شده است. از جمله مهمترین اطلاعات منتجه از این طرح نرخ مشارکت اقتصادی و نرخ بیکاری می باشد.

روش نمونه گیری این طرح، نمونه گیری احتمالی دو مرحله ای طبقه بندی شده همراه با چرخش و بر مبنای نمونه پایه است. واحدهای نمونه گیری مرحله اول خوشه های نمونه در نمونه پایه و واحد نمونه گیری مرحله دوم، گروه چرخش سه خانواری است.

لازم به ذکر است که نمونه های این طرح در سطح استان اپتیمم شده اند و لذا امکان ارائه گزارش در سطح شهرستان و یا شهر وجود ندارد. همچنین نتایج طرح به صورت فصلی در سطح کشور و برآورد سالانه در سطح استانها اپتیمم شده است.

جمعیت فعال اقتصادی:

تمام افراد ۱۰ ساله و بیش‌تر (حداقل سن تعیین شده)، كه در هفته تقویمی قبل از هفته آمارگیری (هفته مرجع) طبق تعریف كار، در تولیـد كـالا و خـدمـات مشاركت داشتـه (شـاغـل) و یا از قابلیت مشـاركت برخـوردار بـوده‌اند (بیكـار)، جمعیت فعـال اقتصـادی محسـوب می‌شـوند.

شاغل:

تمام افراد ۱۰ ساله و بیش‌تر كه در طول هفته مرجع، طبق تعریف كار، حداقل یك ساعت كار كرده و یا بنا به دلایلی به ‌طور موقت كار را ترك كرده باشند، شاغل محسوب می‌شوند. شاغلان به‌طور عمده شامل دو گروه مزد و حقوق ‌‌بگیران و خوداشتغالان می‌شوند. ترك موقت كار در هفته مرجع با داشتن پیوند رسمی شغلی، برای مزد و حقوق‌ بگیران و تداوم كسب و كار برای خود اشتغالان، به‌ عنوان اشتغال محسوب می‌شود. افراد زیر نیز به ‌‌لحاظ اهمیتی كه در فعالیت اقتصادی كشور دارند، شاغل محسوب می‌شوند:

– افرادی هستند كه بدون دریافت مزد برای یكی از اعضای خانوار خود كه با وی نسبت خویشاوندی دارند كار می‌كنند (كاركنان فامیلی بدون مزد).

– كارآموزانی كه در دوره كارآموزی فعالیتی در ارتباط با فعالیت مؤسسه محل كارآموزی انجام می‌دهند، یعنی مستقیماً در تولید كالا یا خدمات سهیم هستند و فعالیت آن‌ها ” كار ” محسوب می‌شود.

– محصلانی كه در هفته مرجع مطابق تعریف، كار كرده‌اند.

– تمام افرادی كه در نیروهای مسلح به‌صورت كادر دائم یا موقت خدمت می‌كنند (نیروهای مسلح پرسنل كادر و سربازان، درجه‌داران، افسران وظیفه نیروهای نظامی و انتظامی).

بیكار:

بیكار به تمام  افراد ۱۰ ساله و بیش‌تر اطلاق می‌شود كه:

۱- در هفته مرجع فاقد كار باشند (دارای اشتغال مزدبگیری یا خوداشتغالی نباشند).

۲- در هفته مرجع و یا هفته بعد از آن آماده برای كار باشند (برای اشتغال مزدبگیری یا خوداشتغالی آماده باشند).

۳- در هفته مرجع و سه هفته قبل از آن جویای كار باشند (اقدامات مشخصی را به‌منظور جستجوی اشتغال مزدبگیری و یا خوداشتغالی به ‌عمل آورده باشند).

افرادی كه به‌ دلیل آغاز به كار در آینده و یا انتظار بازگشت به شغل قبلی جویای كار نبوده، ولی فاقد كار و آماده برای كار بوده‌اند نیز بیكار محسوب می‌شوند.

جمعیت غیرفعال اقتصادی:

تمام افراد ۱۰ ساله و بیش‌تر كه در طول هفته مرجع طبق تعریف، در هیچ‌ یك از دو گروه شاغلان و بیكاران قرار نمی‌گیرند، جمعیت غیرفعال اقتصادی محسوب می‌شوند.

ساعت کار واقعی:

ساعت كار واقعی برای افرادی كه در طول هفته مرجع در سركار خود حاضر بوده اند عبارت است از تعداد ساعاتی که در طول هفته مذکور کار کرده اند.

اشتغال ناقص:

افراد دارای اشتغـال ناقص شامـل تمام شاغلانی است كه در هفته مرجع، حاضر در سر كار یا غایب موقت از محل كار بوده و به ‌دلایل اقتصادی نظیر ركود كاری، پیدا نكردن كار با ساعت كار بیش‌تر، قرار داشتن در فصل غیركاری و … كمتر از ۴۴ ساعت كار كرده، خواهان و آماده برای انجام كار اضافی در هفته مرجع بوده‌اند.

مقدار اشتغال ناقص:

مجموع ساعت کار اضافی است که افراد دارای اشتغال ناقص زمانی تمایل به انجام آن تا سقف ۴۴ ساعت در هفته را دارند.

نرخ مشارکت اقتصادی:

عبارت است از نسبت جمعیت فعال (شاغل و بیکار) ۱۰ ساله و بیش تر  به جمعیت در سن کار ۱۰ ساله و بیش تر، ضرب در ۱۰۰

نرخ بیکاری:

عبارت است از نسبت جمعیت بیکار به جمعیت فعال (شاغل و بیکار)، ضرب در ۱۰۰

سهم اشتغال ناقص:

عبارت است از نسبت جمعیت دارای اشتغال ناقص زمانی به جمعیت شاغل، ضرب در ۱۰۰

نرخ اشتغال ناقص:

عبارت است از نسبت جمعیت دارای اشتغال ناقص زمانی به جمعیت فعال، ضرب در ۱۰۰

نرخ مقدار اشتغال ناقص:

عبارت است از نسبت مقدار اشتغال ناقص زمانی به زمان بالقوه کار شاغلان(ساعت کار واقعی شاغلان در تمامی مشاغل+ مقدار اشتغال ناقص)، ضرب در ۱۰۰

نسبت اشتغال:

عبارت است از نسبت جمعیت شاغل۱۰ ساله و بیشتر (یا ۱۵ ساله و بیشتر) به کل جمعیت ۱۰ ساله و بیشتر (یا ۱۵ ساله و بیشتر)، ضرب در ۱۰۰

طبقه بندی جمعیت از حیث وضعیت در بازار کار

طبقه بندی جمعیت از حیث وضعیت در بازار کار